„Demonstracja patriotyczna zaatakowana przez Kozaków”27.02.1861, autor nieznany.
Z Wikipedii, jest zgoda na publikowanie
„Wojesko rosyjskie strzela do manifestantów w Warszawie”, 8.04.1861. Obraz zamieszczony w Wikipedii
Rodzina Rodziewiczów wszystko wiedziała. Tajne gazetki przynosił im ksiądz Eustachy Karpowicz. Wieści przekazywano sobie z ust do ust. Sen o wolnej Polsce śnili i powoli zaczynali wierzyć, że tym razem się uda.
Wiadomość, że Rosja , po nieudanej wojnie krymskiej słabnie, napawała otuchą. Właśnie car Aleksander II zaczął przeprowadzać niewielkie reformy ustrojowe.
Polacy od razu wyczuli nastrój i ożyła myśl o wielkim narodowym powstaniu.
Z dalekiego Kijowa dotarła informacja, że na tamtejszym Uniwersytecie powstała pierwsza organizacja zwana” Ogół „ z której wyłonił się zakonspirowany Związek Trojnicki. Ludzie z tego związku szukali kontaktów z młodzieżą wszystkich trzech zaborów. Któregoś dnia dotarli do maleńkiej mieściny, jaką był nasz rodzinny Raków. Ileż spotkań i rozmów zapamiętał salon domu małego Bolka.
Inna informacja docierała z Petersburga. Tam, w Akademii Sztabu Generalnego studiowało wielu oficerów, którzy mieli polskie serca. Jeden z nich, Zygmunt Sierakowski założył tajne Koło Oficerów Polskich w Petersburgu. Po jego odejściu , kierownictwo przejął Jarosław Dąbrowski.
W Warszawie , w 1857 roku powstała Akademia Medyko- Chirurgiczna. I od razu zaczęły tam powstawać konspiracyjne kółka młodzieży, podobnie jak w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych.
Przygotowania do powstania były konkretne, poza obradowaniem młodzież otrzymywała regularne szkolenia wojskowe.
W 1858 roku, zebrała się kapituła Czerwonych i opracowała plany wybuchu powstania.
W 1861 roku dzięki staraniom Ludwika Mierosławskiego , założono tajną Polską Szkołę Wojskową. Miała on ponad 200 słuchaczy , którzy byli przygotowywani jako kadry powstania.
W tym czasie cała polska ludność podejmowała spontaniczne manifestacje.
11 czerwca 1860 roku odbyła się pierwsza po 30 latach manifestacja patriotyczna w czasie pogrzebu wdowy po bohaterze Powstania Listopadowego, generale Józefie Sowińskim.
W październiku 1860 roku w czasie hucznego zjazdu monarchów , przeszkadzano uroczystościom i balom towarzyszącym tej konferencji. I tak np. na przedstawieniu galowym w Teatrze Wielkim oblano fotele cuchnącym płynem. Akcją kierował Franciszek Godlewski. 29 listopada 1860 roku , w rocznicę Powstania Listopadowego zorganizowano kolejną wielką manifestację, na której odśpiewano pieśń, kiedyś skomponowaną na cześć cara, zmieniając słowa refrenu na: „ Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie”.
Wobec tych coraz śmielszych wystąpień ludności Warszawy, car, Aleksander II zalecał coraz surowsze represje. Podjął decyzję, że w razie większych demonstracji ulicznych, miasto zostanie zbombardowane z siedziby wojsk rosyjskich, z Cytadeli. W tym czasie na terenie królestwa Polskiego stacjonowała 100 tysięczna armia rosyjska.
Jednak było kilka grup przyszłych powstańców. Różnili się pochodzeniem i planami. Naturalnie władze carskie doskonale się orientowały w tej sytuacji i postanawiały wykorzystać tę niejednorodność przyszłych przywódców powstania . Jednych nazywano białymi, innych czerwonymi. Czerwoni planowali początek powstania w czerwcu ale Rosjanie celowo zaplanowali wielką styczniową brankę Polskich chłopaków do carskiego wojska i tym samym spowodowali przyspieszenie terminu .
I któregoś mroźnego styczniowego dnia rozpoczęło się powstanie. Obejmowało tereny zaboru rosyjskiego . Początkowo tylko w Królestwie Polskim, ale jak fala rozlewało się dalej na wschód , na obszary zabranych Polsce ziem Litwy, Białorusi i częściowo Ukrainy . Do terenów Księstwa Litewskiego dotarło 1 lutego 1863 .
W wojskach powstańczych służyło łącznie ok. 200 000 ludzi, z czego jednocześnie w walkach brało udział ok. 30 000 żołnierzy. Mimo początkowych sukcesów , nadeszła jesień 1864 roku a z nią dzień ostatni. Ten największy polski zryw niepodległościowy, Powstanie Styczniowe, zakończył się klęską .
Do upadku powstanie przyczynili się też Francuzi, gdyż w 1862 roku zawarli porozumienie z Rosjanami, aresztowali powracających z Londynu Polskich emisariuszy, przekazali dokładny spis osób objętych siecią konspiracyjną i tajnych polskich pułkowników znad Wisły oraz opisali drogi przerzutów broni zza granicy.
W walkach powstańczych zginęło kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Młodych, mądrych , kwiat polskiej inteligencji , większość pochodziła z rodzin szlacheckich. W tej suchej liczbie ukrywa się żarliwe kochające i młode umarłe serce mojego prapradziada, ojca Bolesława . Złapano i stracono blisko 1000 osób .
Około 38 000 skazano na katorgę lub zesłano na Syberię.
10 000 powstańców ratowało się ucieczką i wyemigrowało.
Po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej. A dookoła szalał terror zaborcy.
Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela.
5.08 1863 na stokach Cytadeli Warszawskiej zostali powieszeni członkowie władz Rządu Narodowego, m. in Romuald Traugutt.
Zamykam wikipedię, i widzę tysiące powstańców, gdy padają pod kulami Rosjan. Wśród nich jest mój prapradziadek. Może umierał z nadzieją wolnej Polski. Może już wiedział , że walka jest rozpaczliwa a ten największy polski zryw wolnościowy umiera razem z nim. …
Jego grób pozostał bezimienny.
Serce żony pękło z bólu, a syn Bolek żył pielęgnując dobre rodzinne wspomnienia i swoje prywatne cierpienie…..
Cytadela warszawska
