Porteret Ludwika Rydygiera z asystentami. Leon Wyczółkowski, 1897 rok.
Gdy pobiegliśmy na blok operacyjny, by sekundować chirurgom w czasie operacji naszego pacjenta, dowiedzieliśmy się, że w czasie tego zabiegu będzie zastosowana metoda Rydygiera.
Po powrocie do domu zajrzałam do encyklopedii i zadziwiłam się. Otóż ten sposób leczenia wymyślił Rydygier ponad 80 lat temu. Mimo postępu w medycynie, metoda okazała się ponadczasowa.
Z ogromnym zainteresowaniem poczytałam o tej postaci.
Ludwik Rydygier urodził się w 1850 roku, w Dusocinie niedaleko Grudziądza, w zaborze pruskim. Był synem właściciela majątku, który nosił nazwisko Riediger.
Uczył się w Pelplinie, Chojnicach a następnie w Chełmnie. Studia rozpoczął w Krakowie a kontynuował je w Greifswaldzie( G).
Ludwik od wczesnej młodości demonstrował swoje polskie pochodzenie a teraz nawet zmienił swoje rodowe nazwisko Riediger na spolszczone – Rydygier.
Po ukończeniu studiów, obronił pracę doktorska i pracował w Chełmnie, gdzie udało mu się otworzyć niewielką klinikę.
Był bardzo aktywny nie tylko zawodowo, ale też naukowo. Nieustannie publikował liczne prace z zakresu chirurgii.
Powrócił do G. , potem przeniósł się do Jeny, gdzie uzyskał tytuł doktora habilitowanego. Ubiegał się o katedrę chirurgii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, ale miejsce to zajął za poparciem Theodora Billrotha – Jan Mikulicz – Radecki. Nazwiska obu profesorów przeszły do historii medycyny.
Dopiero po kilku latach, gdy Mikulicz przeniósł się do Królewca Rydygier został kierownikiem tej krakowskiej kliniki.
Po 10 latach dostał propozycję objęcia nowej katedry i kliniki chirurgii Uniwersytetu Lwowskiego. Zgodził się i w 1897 roku został profesorem tego Uniwersytetu.
Był też dziekanem lwowskiego Wydziału Lekarskiego, wychował wielu znakomitych chirurgów, przyszłych profesorów.
A w latach 1901/1902 został Rektorem Uniwersytetu Lwowskiego .
Należał do ścisłego grona najwybitniejszych ówczesnych polskich a także światowych chirurgów.
W 1880 przeprowadził pierwszy w Polsce a drugi na świecie zabieg wycięcia odźwiernika z powodu raka żołądka, a w 1881 pierwszy na świecie zabieg resekcji żołądka z powodu owrzodzenia. W 1894 roku wprowadził nową metodę chirurgicznego leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy za pomocą zespolenia żołądkowo- jelitowego.
Rydygier był autorem (1900) oryginalnej metody usuwania gruczolaka prostaty i wielu innych technik operacyjnych. Niektóre wprowadzone przez niego metody operowania żołądka, raka odbytnicy, amputacji, kardiochirurgii, ortopedii, chirurgii plastycznej, urologii – są stosowane do dziś.
W 1889 roku zorganizował pierwszy w Polsce zjazd chirurgów.
Zjazdy te w 1921 roku dały początek Towarzystwu Chirurgów Polskich .
Nie opuścił Lwowa, gdy mu zaproponowano przejście na Uniwersytet Karola w Pradze.
W roku 1903 otrzymał tytuł szlachecki ( galicyjski) jako Ludwik Rydygier Ritter von Ruediger.
W czasie I wojny światowej kierował szpitalem wojskowym w Brnie.
Po zakończeniu tej wojny powrócił do Lwowa.
W listopadzie 1918 roku brał udział w słynnej obronie Lwowa przed Ukraińcami.
W 1920 roku rozpoczął organizowanie szpitali wojskowych , był szefem sanitarnym Dowództwa Okręgu Generalnego „ Pomorze”, konsultantem i naczelnym chirurgiem Dowództwa „ wschód”. W 1920 został mianowany generałem brygady.
Zmarł nagle, 25 czerwca 1920 roku. Został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim, później jego szczątki przeniesiono na Cmentarz Obrońców Lwowa.
Oglądam postać Ludwika Rydygiera utrwaloną na portrecie namalowanym przez Wyczółkowskiego. To postać z której aż bije witalność i wielka energia. W tle grupka lekarzy płci męskiej.
Nie znamy jego relacji z kobietami w zwykłym życiu.
Ale pozostał we wspomnieniach jako wielki przeciwnik obecności kobiet w zawodzie lekarza, co przybierało formy pewnego dziwactwa. Na własny koszt zamieszczał w prasie ogłoszenia: „Precz z Polski z dziwolągiem kobiety lekarza”
W roku 1897 zagłosował przeciwko przyjmowaniu kobiet na Wydział Lekarski.
Ponoć wtedy, gdy wchodził do jakiegokolwiek pokoju lekarskiego wołał od drzwi „ Szukam jakiegoś lekarza”. Po czym się rozglądał się dookoła i z zaciekawieniem patrzył na pracujących przy biurkach lekarzy. Niestety widział tam wiele kobiet.
I wtedy zawiedziony powtarzał tęsknie „ Jakiegoś lekarza…”
Wg autorki felietonu zamieszczonego w ostatnim numerze „ Gazety Lekarskiej” o utrzymujących się różnicach pomiędzy lekarzami wynikającymi z płci, można usłyszeć chichot ducha Rydygiera :„ A co nie miałem racji?”
Od ponad 40 lat wielokrotnie przechodziłam żoliborską uliczką Rydygiera. Wówczas nie zastanawiałam się nad jej imiennikiem. Zawsze gnałam tamtędy w wielkim pośpiechu, rozdarta pomiędzy pracą zawodową i problemami rodzinnymi. Dobrze, że doczekałam tego momentu, w którym przyszedł spokój i czas refleksji. I teraz wracam do dawnych studenckich czasów i przy okazji nadrabiam zaległości wiedzy. Mam uczucie, że nade mną zamyka się tajemny krąg. Jak dobrze, że nie jest za późno.
I przy okazji się zastanawiam nad życiem kobiety w zawodzie lekarskim. Zdarzało mi się myśleć, że kobieta lekarka nie powinna zakładać rodziny i pozostawać w stanie wolnym, jak zakonnica, by bez reszty poświęcać się tylko jednej sprawie. Walce o zdrowie i życie swoich chorych.
A może Rydygier miał jednak trochę racji …..
I jeszcze raz przedstawiam , bo dla mnie niezwykły jest ten „Portret Ludwika Rydygiera z asystentami”. Leon Wyczółkowski, 1897
