Pomimo własnych wątpliwości dotyczących bombardowania młodego ustroju tak wielką liczbą obcych antygenów podawanych w postaci szczepionek i jakiś mglistych odległych skutków immunologicznych, jednak nie można zaprzeczyć że szczepienia zmieniły życie wielu istnień.
Nie widujemy już czarnej ospy a wiele innych chorób zakaźnych występuje sporadycznie i to w populacji dzieci nieszczepionych .
Jeśli nawet chorują te zaszczepione, to przebieg choroby jest łagodny i nie zostawia trwałych śladów.
Ponieważ aktualnie wśród rodziców na całym świecie, panuje moda na nie podawanie dzieciom żadnych szczepionek, wyprzedzając wyobraźnią kolejne wydarzenia, można się spodziewać kolejnych fal zachorowań nawet na choroby uważane za już nie występujące. Dodatkowym problemem są ludzie zakażeni wirusem zaburzeń odporności, tzw. HIV, którzy zwłaszcza ci nie leczeni mogą być rezerwuarem wszystkich drobnoustrojów, rozsiewać je wokół i zarażać zdrowych.
W takiej sytuacji choroba poliomyelitis może wrócić w każdym momencie.
Tak więc chyba te moje wpisy- poprzedni i aktualny są głosem za celowością szczepień.
W necie znalazłam opracowanie Ireny Janas, które przedstawia historię odkrycia wirusa i opracowywania różnych szczepień p/ tej chorobie. Podaję to we własnym skrócie.
Polio
Schorzenie nazywane nagminnym porażenieniem dziecięcym wywołuje wirus poliomyelitis. Wirus ten potrafi przetrwać w środowisku , jest odporny na temperaturę i chemikalia i potrafi zaatakować po wielu latach.
Początkowo sądzono, że atakuje jedynie dzieci, ale okazało się, że mogą chorować także osoby dorosłe.
Pierwszy opisał ją ortopeda niemiecki Jakob von Heine( 1800-1879), a wkrótce po nim pediatra szwedzki Karl Oskar Medin ( 1847-1927) i stąd się wzięła nazwa jej nazwa: choroba Heinego- Medina.
W 1916 roku choroba nawiedziła Nowy Jork, zabijając około 2000 osób. W 1921 roku powaliła Franklina Delano Roosvelta, który miał wtedy 39 lat. Pomagało mu pływanie w naturalnych ciepłych wodach ze źródła w stanie Georgia, więc w 1926 roku kupił tam hotel i założył charytatywny ośrodek leczenia polio.
W 1946 roku padali jej ofiarą głównie nastolatkowi i ludzie młodzi, a w roku 1952 dzieci . Zachorowało wtedy 50 tys Amerykanów, z których około 12% zmarło. Wybuchła panika, całe rodziny zamykały się w domach, zamknięto baseny pływackie, odwołano wszystkie imprezy.
Już dawno było wiadomo, że schorzenie jest wywoływane przez określony wirus, ale dopiero w 1949 roku naukowcy G. Anders, T. Weller i F. Robbins nauczyli się go namnażać w hodowlach tkankowych za co w 1954 roku otrzymali nagrodę Nobla.
Od 1946 roku nad wynalezieniem odpowiedniej szczepionki pracował nasz rodak Hilary Koprowski. Urodził się w rodzinie o żydowskich korzeniach, dorastał w Warszawie, gdzie ukończył LO im. Mikołaja Reja a następnie na Uniwersytecie Warszawskim uzyskał tytuł lekarza medycyny. Studiował też w konserwatorium muzycznym oraz Akademii w Rzymie. Znalazł on zwierzę, był nim szczur bawełniany, który w warunkach naturalnych nie choruje pomimo zakażenia. Doświadczalnie podawano mu wirusa, pobierano jego wycinek mózgu , wstrzykiwano następnemu szczurowi i po kilkunastu takich zabiegach uznano, że wirus jest nadal żywy, ale osłabiony. Koprowski opowiadał o tym w 2001 roku dziennikarzom gazety Wyborczej.
Gdy uznał, że wirus jest już wystarczająco osłabiony, szczepionkę wypróbowywał na sobie. Spożywał ją doustnie i nawet stwierdził, że smakuje jak tran. Było to w roku 1949.
Nie zachorował, więc odważnie zaczął podawać ją dzieciom, początkowo niedorozwiniętym przebywającym w zakładzie dla dzieci niedorozwiniętych a następnie innym z tego samego środowiska. Opisywał swoje uczucie szczęścia, że szczepionka działa i nie wywołuje powikłań.
Dyskutował z innymi to zjawisko i oni uważali, że masowe szczepienie osłabionym zarazkiem powoduje stopniowe wypieranie tego złośliwego. Wierzyli w to, że ten złośliwy całkowicie zniknie ze świata.
Potem zaszczepiono kobiety z więzienia w stanie New Jersey a następnie szympansy w Stanleyville oraz zajmujący się nimi personel , potem dzieci w Ruandzie i Kongo.
W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku w Polsce wybuchła epidemia polio, szczególnie nasilona w Szczecinie, gdzie powtarzała się trzykrotnie, w latach: 1951, 1955, i 1958.
Nikt nie wiedział ile osób chorowało i ile zmarło. Samo rozpoznanie choroby nie było łatwe, gdyż nawet do tej pory nie ustalono u ilu chorych występuje porażenie mięśni. Nie prowadzono żadnych statystyk, nie z powodu zaniedbania, ale z braku wiedzy. Wiadomo tylko, że spośród tych, którzy przeżyli tylko w Szczecinie i okolicach 750 porażonych dzieci wymagało rehabilitacji i na zawsze zostało inwalidami.
Prawdziwa panika wybuchła wtedy, gdy zaczęli chorować młodzi żołnierze, gdyż uważano, że jest to schorzenie wieku dziecięcego. Przestraszone pielęgniarki odmawiały pracy w szpitalach wojskowych.
Wtedy dyrektor Państwowego Zakładu Higieny, Feliks Przesmycki zwrócił się o pomoc do Koprowskiego. Ten postanowił działać. Jak wspominał Koprowski, akcja szczepień w Polsce trwała od jesieni 1959- do maja 1960 roku. Firma Wyeth przygotowała 9 mln szczepionek a firma okrętowa Moore McCormick przetransportowała szczepionkę do Polski. Po masowych szczepieniach liczba zachorowań spadła ze 1112 przypadków w roku 1959 do około 30 w 1963, a liczba zgonów ze 111 do dwóch. Polska otrzymała szczepionkę za darmo.
Niestety ta szlachetna działalność spowodowała głosy krytyki. Jeden z lekarz głosił, że polskie dzieci są królikami doświadczalnymi. W wyniku afery został zdymisjonowany dyrektor Państwowego zakładu Higieny – Przesmycki, a jego miejsce zajął ów głoszący złe opinie lekarz.
Trzy lata po Koprowskim, Albert Sabin a także Jonas Salk rozpoczęli swoje prace nad szczepionką .
Salk( 1914- 1995), urodzony w Harlemie w Nowym Jorku od 1942 roku na zlecenie swojego sponsora, armii USA, pracował z dobrym skutkiem nad szczepionką przeciwko grypie.
Od 1949 roku interesował się pracami nad polio. W 1955 roku opracował swoją szczepionkę, która początkowo powodowała u niektórych szczepionych dzieci objawy paraliżu. Na 440 tys dzieci, zachorowało po niej 250 dzieci , u 150 z nich wystąpił częściowy lub całkowity paraliż, a 11 zmarło. Z tego powodu tę szczepionkę wycofano. Jednak Salk się nie poddał, kontynuował prace i w roku 1962 otrzymał udoskonaloną szczepionkę, odbudowując swój autorytet. Zaszczepił nią siebie i swoich synów. Od tego roku zaszczepiła się połowa mieszkańców USA, a zachorowalność spadła o 86%. Podaje on zabite wirusy drogą pozajelitową, tj podskórnie co powoduje powstanie odporności u szczepionego. Jednak nie ma tutaj działania bezpośredniego na jelita, gdzie wirus lubi się namnażać. Dlatego nie powstaje w tym miejscu ochronna Immunoglobulina, Iga, co jest wadą szczepionki.
Innym naukowcem, który prowadził badania nad przygotowaniem szczepionki, był
Albert Sabin
Urodził się w Białymstoku, w tradycyjnej rodzinie żydowskiej noszącej nazwisko Saperstein. . W 1921 roku razem z rodziną wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Tam ukończył studia medyczne, przyjął obywatelstwo amerykańskie i zmienił nazwisko na Sabin.
W 1960 wymyślił szczepionkę, która całkowicie zabijała wirusa polio.
Za akceptacją władz ZSRR przeprowadził na ich terenie szczepienia na wielką skalę.
Uzyskał międzynarodową sławę i 40 doktoratów honoris causa na uczelniach całego świata.
Przekazał swoją szczepionkę ZSRR i zaszczepiono nią ponad 2 mln mieszkańców tego kraju. Potem zatwierdzili ją Amerykanie.
Pomimo ogólnego przekonania, że Salk i Sabin pierwsi wymyślili szczepionkę, jednak tym pierwszym był wymieniony już powyżej nieco zapomniany Polak- Koprowski.
Obecnie stosuje się dwie szczepionki. Salka, w której podaje się pozajelitowo tzn. w zastrzykach, zabite wirusy. Powoduje to odpowiedź całego ustroju, powstają odpowiednie przeciwciała, ale nie tworzą się immunoglobuliny A , działające na powierzchni jelit.
Szczepionka Salbina zawierająca żywe, pozbawione złośliwości czyli atenuowane wirusy jest podawana doustnie. Powoduje ona powstanie przeciwciał, które się tworzą w miejscu podania. Stanowią tam najważniejszą barierę ochronną przed wnikaniem wirusa do zakażonego ustroju . Jedyną wadą jest możliwość namnażania się tam wirusa używanego do szczepień i jego złośliwienie. Działo się to najczęściej w przypadku wrodzonych zaburzeń odporności. Jednak zachorowania poszczepienne zdarzają się bardzo rzadko . Jak wspomniałam w poprzednim wpisie, widywałam takie dzieci, które były leczone w moim dawnym Szpitalu Zakaźnym przy ul. Siennej. Przebieg choroby był zwykle łagodny.
W Polsce, od 2012 roku obowiązuje Program Szczepień Ochronnych i wg zaleceń stosuje się szczepienie kombinowane. We wczesnym okresie niemowlęcym podaje się szczepionkę Salka ( 3 dawki w injekcjach ) a następnie , w 6 roku życia, pojedynczą dawkę doustną szczepionki Sabina.
