Dziewczynka ma zaledwie 10 lat a już dźwiga potężny ciężar samotnego życia. To małe wiejskie dziecko zostaje wrzucone do obcego wielkiego miasta , musi docierać do obcej szkoły. Wędruje ulicami, coraz bardziej oswajając się z pędzącymi obok samochodami. Ogląda robotników wychodzących z fabryk, których jest dużo, bo to miasto przędzalni . Podziwia ich elegancję . Wszak zwyczajowo nawet po najcięższej pracy każdy robotnik musi się umyć i zmienić ubranie robocze na codzienne, czyste i w pojęciu dziecka wytworne. Pewnie są to nawyki niemieckie, które tutaj się przyjęły. Po prostu nie wypada pojawić się na ulicy w brudnej odzieży. Do końca życia Mama o tym opowiada, dziwując się zwyczajom przyniesionym do Polski ze wschodu, gdzie umorusany człowiek na ulicy nie jest dziwowiskiem
Śladami mojego Taty. Zamiłowania linqwistyczne Taty.
Tato lubił się uczyć.
Pokazywał mi zeszyt przywieziony z obozu koncentracyjnego, gdzie współwięźniowie nauczali go angielskiego . Oglądałam starannie wypełnione Jego pięknym drobnym, kaligraficznym pismem strony . Jakiego to wymagało samozaparcia, by w warunkach ciężkiej pracy i głodowym życiu, mieć jeszcze takie potrzeby. Może to właśnie dało mu siłę przetrwania.
Tak więc w obozie poznał język niemiecki i angielski w stopniu umożliwiającym swobodne porozumiewanie się i korespondowanie. Francuski przerabiał w szkole i ten język obok oczywiście rosyjskiego, który wchłonął z racji dzieciństwa spędzonego na kresach, miał opanowany doskonale.
W naszym warszawskim domu- a właściwie dwóch sąsiadujących mieszkaniach w bloku stale przewijali się młodzi ludzie z różnych stron świata. Motorem tych wizyt była zwykle Ewa, która uwielbiała kontakty z ludźmi , sama wyjeżdżała do pracy na tzw. Zachód i potem pojawiali się jej nowi znajomi. Bywało, że spali na matach w naszym przedpokoju, który na szczęście był duży, w odróżnieniu od pokojów. W największym, 19 m 2 mieszkaliśmy my, tam tez była jadalnia, bawialnia oraz moje miejsce pracy( nauka , czytanie literatury fachowej i pisania doktoratu) w godzinach nocnych, gdy już pokój wszyscy opuszczali. W kolejnym 11 m2 początkowo mieszkali Rodzice a gdy otrzymali mieszkanie na tym samym piętrze był to pokój Pauliny i Justyny . I w najmniejszym, bo 8 m2 rezydowała Ewka i Marcin. Potem Marcin zamieszkał w maleńkim pokoiku u Rodziców.
Gdy przybywali do nas młodzi ze świata- z Francji, Anglii, Niemiec i Polacy pracujący na misjach w Afryce np. Andrzej z Kamerunu, Tato był w swoim żywiole. On swobodnie konwersował z nim, oprowadzał i potem korespondował.
Gdy już był stareńki, ale stale dziarski, przesiadywał w swojej ciupkiej kuchni i tam rozkładał podręczniki kontynuując edukację lingwistyczną. Zapisywał słówka, montował listy etc.
Jednym słowem mógł imponować….
Opowieści mojej Mamy. Marianna w obcym domu.
Grzbiet Skalitego- góry obok Godziszki
Po ślubie Michał zabiera swoją nową żonę- Mariannę do Godziszki, do swojej wielkiej chałupy ze sczerniałych bali modrzewiowych gdzie nieufnie patrzą na nią niechętne dziecięce oczy.
Pewnie długo czują urazę , nie rozumieją , że ich matka już nie wróci . Ale wiedzą i czują jedno – ta obca młoda kobieta nigdy nie będzie dla ich mamą.
Marianna bardzo się stara, by dać tym osieroconym dzieciom ciepło. Opiekuje się mężem. Codziennie pierze mu białe płócienne koszule i starannie je prasuje. Bo chłop beskidzkiej ziemi , gdy idzie w pole musi mieć świeżą białą koszulę.
Rozkłada na trawie właśnie wypraną pościel, by deszcz i wiatr ją jeszcze bardziej wybielił.
Na pewno cała wieś ją obserwuje ocenia i komentuje , bo tak tam mają.
Sama się przekonałam, jak dalece ta ciekawość mieszkańców wsi przeżyła wszystkie dziejowe kataklizmy i jest pierwotnie aktualna.
Jedziemy do Lwowa.
Losy naszych rodzin nigdy nie były związane z tym miastem, ani regionem.
Mieliśmy swoje Wilno.
Potem powiedziano, że to już nie jest Polska.
A więc nasi rodzice zajęli miejsca w wagonach bydlęcych i po wielu dniach podróży znaleźli się w obcych stronach , które teraz nazywano Polską.
Odtąd to było ich miejsce na ziemi.
Przygarnęły nas dwa miasta: Lidzbark Warmiński ( Rodzice Mirka) i Gorzów Wlkp. ( moi Rodzice ).
Te tereny opustoszały po wypędzeniu dotychczasowych mieszkańców- Niemców.
Poznaliśmy smak mieszkania w cudzych domach.
Ludzie ludziom zgotowali los wysiedleńca, zwykły ludzki świat zamieniono w piekło.
Była wojna.
Oby już nigdy, jak mawiał mój Tata.
W moim Gorzowie spaliśmy w cudzych łóżkach, chodziliśmy po ulicach, które kiedyś pielęgnowali Niemcy, my, dzieciaki, bawiliśmy się na przewróconych nagrobkach cmentarzach poniemieckich. Piękne kamienice miasta powoli umierały.
Minęło już tyle lat od czasu wysiedleń, urodziły się kolejne pokolenia w swoich nowych domach.
Czas pędzi do przodu.
Nikt nie chce wracać na stałe do dawnych miejsc .
Ale one są.
Pozostały.
Są naprawdę.
Tam mieszkają duchy naszych przodków.
Przyjechaliśmy do Horyńca Zdroju, by odpocząć, zażyć kąpieli siarczkowych i poznać Roztocze Wschodnie.
Ale nadrzędnym moim myśleniem było odwiedzenie pobliskiego Lwowa.
Tylko przeskoczyć bliską granicę z Ukrainą i dalej już prosta droga do tego kiedyś bardzo Polskiego miasta.
Lwów przyciągał nas swoją aurą , którą stworzyła historia i tęsknoty ludzi , dawnych mieszkańców….