Właśnie badam pacjenta i wywołuję objaw , który zaobserwował i wdrożył do codziennej praktyki lekarskiej Samuel Goldflam. Do tej pory nosi on nazwę objawu Goldflama….
Warto o nim wspomnieć, bo to postać niezwykła i w dzisiejszych czasach zadziwia niebywałą aktywnością i całkowitym bezinteresownym oddaniem problemom zdrowotnym i społecznym .
Był nie tylko znakomitym lekarzem i naukowcem , organizatorem placówek medycznych ale także znanym działaczem społecznym a także kolekcjonerem i mecenasem sztuki.
Żył w latach 1852-1932 .Urodził się w Warszawie , zmarł w Otwocku.
Jego ojciec Wolf Goldflam był kupcem i prowadził w Warszawie przy placu Za Żelazną Bramą skład „ Nouveutes”
Samuel Goldflam studiował na wydziale lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego , w 1875 roku uzyskał tytuł lekarza.
W latach 1876-1883 pracował w klinice chorób wewnętrznych w Szpitalu Św. Ducha u profesora Vilema Dusana Lambla.
Profesor go bardzo lubił i cenił. . Uwielbiali go studenci, ponieważ chętnie objaśniał mało zrozumiałe komentarze profesora, który mówił słabo po rosyjsku a po polsku prawie wcale.
Na obchodach lekarskich profesor Lambl zwykle kończył wizytę u pacjenta poleceniem :
” Gospodin Goldflam, zapiszitie jemu czto nibud”- ( „ panie Goldflam, zapisz pan mu cokolwiek”).
W 1978 roku Samuel Goldflam został ordynatorem tej kliniki.
W tym czasie przyjmował także pacjentów w bezpłatnej poliklinice przy ul. Długiej.
W 1882 roku wyjechał za granicę, by pobierać nauki u Carla Westphala w Berlinie i Jean- Martina Charcota w Paryżu. Po powrocie wrócił na dawne stanowisko w klinice Lambla.
Wtedy też otworzył bezpłatną poliklinikę chorób wewnętrznych i neurologii. Ofiarował na ten cel swoje mieszkanie w Warszawie przy ul. Granicznej 10 .
W trzech pokojach, z pomocą kilku młodych wolontariuszy prowadził ją na własny koszt przez prawie 40 lat, tj od 1883 do 1922 roku.
Do uczniów i współpracowników Goldflama należał Salomon Bernstein , który od 1906 roku został współwłaścicielem tej polikliniki. Pracowali tam też Zygmunt Bychowski, Henryk Higier i wielu innych.
Wraz z innymi tworzył Zakład dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów „Zofiówka”. W latach 1906-1926 był jej dyrektorem. „ Zofiówka” była w tamtym okresie największym szpitalem w Otwocku. Jednorazowo mogło tam przebywać około 300 pacjentów
W latach 1922-1932 Samuel Goldflam pracował jako wolontariusz ( tzn bez wynagrodzenia) w oddziale neurologicznym Szpitala na Czystem. Tam z Edwardem Flatauem doprowadził do utworzenia Naukowego Instytutu Patologicznego przy Szpitalu na Czystem w Warszawie.
Należał do wielu towarzystw naukowych i dobroczynnych. Opublikował około 100 prac naukowych
Współtworzył Warszawskie Towarzystwo Lekarskie oraz Warszawskie Towarzystwo Neurologiczne , którego był pierwszym prezesem. Był członkiem honorowym Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego i Polskiego Towarzystwa Medycyny Społecznej.
Należał do kręgu założycieli „ Warszawskiego Czasopisma Lekarskiego „ .
Od początku wydawania „ Neurologii Polskiej „, tj od 1910 roku , do 1917 roku był członkiem jej komitetu redakcyjnego .
W 1922 roku ukazał się VI tom „ Neurologii Polskiej „ poświęcony Goldflamowi z okazji jego 70 urodzin.
Utrzymywał bliski kontakt z Babińskim w Paryżu.
Jego pacjentem, a przede wszystkim przyjacielem i wieloletnim współpracownikiem był Edward Flatau. Uważał on, że Goldflam jest nestorem polskiej neurologii . G. był w komitecie wydawniczym „ Księgi Jubileuszowej Edwarda Flataua „ , po czterech latach wygłosił przemówienie na jego pogrzebie.
Goldflam był znany z szerokiej działalności społecznej. Na tym polu współpracował z Januszem Korczakiem i Gersonem Lewinem.
Doprowadził do ponownego otwarcia Szpitala dla Dzieci im. Bersonów i Baumanów w Warszawie przy ul Śliskiej. Z tym szpitalem wiążą się moje ciepłe wspomnienia. Ale o tym na pewno napiszę później, wtedy, gdy w moich wspominkach dojdę do momentu pracy w tym szpitalu.
W roku 1916 Goldflam aktywnie uczestniczył w założeniu Towarzystwa Przyjaciół Dzieci , którego został prezesem.
Współtworzył też Towarzystwo Szerzenia Oświaty „ Daath” .
Działał w Warszawskim Biurze Informacyjnym dla Emigrantów Żydów.
Był honorowym przewodniczącym Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej.
Z grupą zaangażowanych tworzył Towarzystwo Opieki nad Chorymi Nerwowo i Umysłowo Ubogimi Żydami.
Należał do Towarzystwa Niesienia Pomocy Żydom Ofiarom Wojny.
Został prezesem Komitetu Warszawskiego i członkiem Centralnego Komitetu Stowarzyszenia Pomocy Studentom Żydom w Polsce.
Był pierwszym honorowym członkiem Zrzeszenia Lekarzy Rzeczypospolitej Polskiej.
Przewodniczył organizacji Niezależnych Żydów .
Został asesorem Towarzystwa Szerzenia Prawdziwych Wiadomości o Żydach.
W 1916 roku wybrano go do Rady Miejskiej miasta Warszawy z listy Zrzeszenia Żydowskiego Wyborczego. Mandat pełnił do 1919 roku.
Nie wymieniam jeszcze wielu organizacji żydowskich i izraelskich w których aktywnie działał Samuel Goldflam, bo dla czytelnika może być to nużące. Wybrałam tylko te, które są wg mnie najistotniejsze.
Samuel Goldflam nigdy nie założył rodziny.
Żył samotnie całkowicie poświęcając się swoim pacjentom , nauce i problemom społeczności żydowskiej.
Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie.
Warto było przypomnieć sobie jego postać , bo większość informacji zabrał nieubłagany czas. Ludzie, którym pomagał , odeszli w zaświaty .
Zniknęła ogromna część jego Warszawy, nie ma już świata dawnych warszawskich Żydów .
W naszej pamięci pozostał jako lekarz – naukowiec , który po raz pierwszy opisał miastenię , chromanie przestankowe oraz zapropnował prostą metodę badawczą, która ułatwia rozpoznanie jednej z chorób nerek….
Dopiero teraz, gdy przeczytałam o jego życiu myślę ciepło o tej niezwykłej postaci…
